ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΔΙΚΑΙΟ

Τεύχος 3/2018, Ιούλιος - Αύγουστος - Σεπτέμβριος 2018

Φυσικό Περιβάλλον - Ενέργεια - Χωροταξία - Πολεοδομία - Δόμηση - Δημόσια Έργα - Μνημεία

Εκδίδεται από το 1997 - Τριμηνιαία έκδοση

Αγόρασέ το στο nb.org

ΦΠ €90.00
ΝΠ €135.00 *

* Οι τιμές περιλαμβάνουν ΦΠΑ.

Θεματολογία νέων άρθρων;

Αν έχετε κάποια ιδέα πατήστε εδώ

Αν έχετε κάποια ερώτηση ή ένα άρθρο για δημοσίευση

πατήστε εδώ

ΑΙΓΙΑΛΟΣ

Παραχώρηση παραθαλάσσιου χώρου και χρήσης αιγιαλού σε ιδιώτη κατ’ άρθρο 14 παρ. 12 του Ν 2971/2001. Δυνατότητα έκδοσης σχετικής απόφασης υπέρ αιτούσας εταιρείας, που έχει ήδη εκτελέσει έργα καθ’ υπέρβαση άδειας, σε θέση της νήσου «Άγιος Γεώργιος» νομού Αττικής καθώς και υποχρέωση ή μη κατεδάφισης αυτών των έργων. Αποδεκτή. ΓνμδΝΣΚ 151/2018 (ατομική), σελ. 515.

ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ

Προσδιορισμός επιστρεπτέας αποζημίωσης λόγω ανάκλησης συντελεσμένης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης – Αρμόδιο δικαστήριο. Διαφορές από τον προσδιορισμό επιστρεπτέας αποζημίωσης σε περίπτωση ανάκληση αναγκαστικής απαλλοτρίωσης. Από το χρόνο ενάρξεως ισχύος του νέου συστήματος για τον υπολογισμό του ποσού της επιστρεπτέας αποζημιώσεως, η αμφισβήτηση των σχετικώς εκδιδομένων πράξεων δεν γεννά πλέον ακυρωτική διαφορά υπαγόμενη στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ερμηνευόμενες υπό το φως της ανωτέρω συνταγματικής μεταβολής, οι διατάξεις του άρθρου 127 παρ. 1 του Ν 4070/2012 έχουν την έννοια ότι, πάντως, οι διαφορές που γεννώνται από την αμφισβήτηση του ύψους της επιστρεπτέας αποζημιώσεως σε περίπτωση άρσεως συντελεσμένης απαλλοτριώσεως υπάγονται στα διοικητικά δικαστήρια. Μειοψ. ΣτΕ 1622/2018 Τμ. ΣΤ΄ επταμ. [συνοπτ. σημ. Στ. Χριστοφορίδου] σ. 466.

ΔΑΣΗ - ΔΑΣΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ

Προθεσμία προσβολής με αίτηση ακύρωσης πράξης κύρωσης δασικού χάρτη. Κύρωση δασικού χάρτη. Η πράξη μερικής κύρωσης δασικού χάρτη του άρθρου 17 του Ν 3889/2010, η οποία συνεπάγεται την οριστικοποίηση του χάρτη κατά το μέρος αυτό και την πρόσδοση σε αυτόν πλήρους αποδεικτικής ισχύος, υπόκειται για την ταυτότητα του λόγου και αυτή σε αίτηση ακυρώσεως, και μάλιστα, ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, τούτο δε κατά τις γενικές διατάξεις, αλλά και κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 19 παρ. 4 (5) του ίδιου νόμου. Επομένως, και παρότι η αιτούσα δεν άσκησε αντιρρήσεις κατά του αναρτηθέντος δασικού χάρτη, δεν συντρέχει περίπτωση απαραδέκτου, από τις απόψεως αυτής, για καμιά από τις συνεκδικαζόμενες αιτήσεις, τούτο δε ανεξαρτήτως της συνδρομής εν προκειμένω των προϋποθέσεων υπό τις οποίες καθίσταται περιττή η υποβολή αντιρρήσεων κατά την προαναφερόμενη κανονιστική υπουργική απόφαση, αν, δηλαδή, το ακίνητο της αιτούσας εμπίπτει εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλεως ή πολεοδομικής μελέτης, όπως η ίδια διατείνεται, ή όχι. Η προθεσμία ασκήσεως αιτήσεως ακυρώσεως κατά της κύρωσης του μη αμφισβητηθέντος με αντιρρήσεις δασικού χάρτη, η κατάρτιση και ανάρτηση του οποίου είναι γνωστή στον ενδιαφερόμενο λόγω της προηγηθείσης δημοσιότητας, κινείται από τη δημοσίευση της κυρωτικής απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δεδομένου, μάλιστα, ότι ο χάρτης αναφέρεται σε σημαντικού εμβαδού και ευρεία έκταση. Δεν ασκεί δε επιρροή ότι το τμήμα της έκτασης στο οποίο αφορά η κάθε αίτηση ακυρώσεως είναι, ενδεχομένως, μικρό και εντοπισμένο. ΣτΕ 1810/2018 Τμ. Ε΄ επταμ. [παρατ. Π. Καποτάς] σ. 477.

ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ

Περιβαλλοντική αδειοδότηση – Διοικητική έγκριση για την ίδρυση δημόσιας υπηρεσίας – Αρμόδια Τμήματα ΣτΕ. Η αρμοδιότητα των Τμημάτων του Συμβουλίου της Επικρατείας κρίνεται από τη φύση της νομοθεσίας, κατ’ εφαρμογήν της οποίας εκδίδεται η προσβαλλόμενη πράξη ή συντελείται η προσβαλλόμενη παράλειψη. Από τις ίδιες διατάξεις, ερμηνευόμενες ενόψει και του σκοπού τους, που συνίσταται στην υπαγωγή ομοειδών διαφορών στον ίδιο δικαστικό σχηματισμό, συνάγεται, περαιτέρω, ότι επί διατάξεων που μπορεί να υπαχθούν εννοιολογικά σε περισσοτέρους του ενός τομείς της νομοθεσίας, πρέπει να αναζητείται ο προέχων χαρακτήρας τους, ώστε να αποφεύγεται η κατάτμηση ομοειδών διαφορών σε περισσότερα Τμήματα του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η ως άνω προσβαλλόμενη κοινή υπουργική απόφαση αποτελεί, κατά νόμον, διοικητική έγκριση για την ίδρυση δημόσιας υπηρεσίας με αντικείμενο την προσωρινή κράτηση ορισμένων κατηγοριών αλλοδαπών, καθώς και πράξη καθορισμού της έδρας της δημόσιας αυτής υπηρεσίας, και δεν συνιστά χωροθέτηση ή αφορισμό χώρου για συγκεκριμένη χρήση, κατά την έννοια της περιβαλλοντικής ή της πολεοδομικής νομοθεσίας, εφ’ όσον αναφέρει ότι η υπηρεσία αυτή θα λειτουργεί εντός των εγκαταστάσεων του στρατοπέδου. Ειδικότερα, οι προβαλλόμενοι λόγοι αφορούν την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου και την συναφή προς αυτήν έγκριση και άδεια δομήσεως, δεν προβάλλονται δε κατά της διοικητικής εγκρίσεως για την ίδρυση του ΠΡΟΚΕΚΑ, ούτε δύνανται να θεωρηθούν ότι στρέφονται κατ’ αυτής, εφ’ όσον αφορούν κατ’ ουσίαν πλημμέλειες της περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως του έργου η οποία πλήττεται και αυτή ως αυτοτελής πράξη (ε΄ προσβαλλομένη). Κατά συνέπεια, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να εξετασθεί από το Δ΄ Τμήμα ως προς την χρονικώς πρότερη υπό στοιχείο (α) προσβαλλομένη. Το παρόν δε Τμήμα πρέπει να κρατήσει και να δικάσει την αίτηση και ως προς τις υπό στοιχεία (β) και (γ) προσβαλλόμενες. ΣτΕ 901/2018 Τμ. Δ΄ [παρατ. Κ. Παπαδοπούλου] σ. 487.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου Υψηλής Πίεσης. Διαδριατικός Αγωγός Φυσικού Αερίου Υψηλής Πίεσης (Trans Adriatic Pipeline – ΤΑP). Η οδηγία δεν επιβάλλει τη σύνταξη συγκεκριμένου σχεδίου πράξης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων πριν από την ενημέρωση του ενδιαφερόμενου κοινού επί της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ενόψει, άλλωστε, και του ότι η ΑΕΠΟ διαμορφώνεται κατόπιν συνεκτίμησης των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης. Δεν αποκλείεται η εκ των υστέρων συμπλήρωση της κύριας μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων έργου με ειδικότερες, αναφερόμενες σε επί μέρους θέματα, μελέτες, η επιτρεπτή δε αυτή συμπλήρωση δεν καθιστά αναιτιολόγητη την κύρια μελέτη, με την οποία γίνεται η βασική και συνθετική εξέταση των επιπτώσεων ορισμένου έργου στο περιβάλλον και των αναγκαίων μέτρων για την αντιμετώπισή τους. Οι μη ανιχνεύσιμες διαρροές αποτελούν σπάνιο φαινόμενο σε σύγχρονους αγωγούς, αφού τα συστήματα ανίχνευσης διαρροών επιτρέπουν άμεση ειδοποίηση και δράση σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Δεν προβάλλεται ότι υπήρχε συγκεκριμένος οικισμός, αρδευτικό δίκτυο, έργο ή δραστηριότητα, υπό κατασκευή ή προς εκτέλεση, στην περιφέρεια των αιτούντων ή και σε γειτονική περιοχή του νομού Σερρών, το οποίο ευρίσκεται σε αλληλεπίδραση με το επίδικο έργο και δεν ελήφθη υπόψη από τη ΜΠΚΕ. ΣτΕ 1362/2018 Τμ. Ε΄ επταμ. [παρατ. Ε. Τσουκαλίδου] σ. 496.

Ζητήματα περιβαλλοντικής βλάβης από πετρελαϊκή δραστηριότητα. Chevron Corporation και Texaco Petroleum Company κατά της Δημοκρατίας του Εκουαδόρ (PCA Case No. 2009-23) (Δεύτερη Οριστική Απόφαση επί του Track II ημ. 30 Αυγούστου 2018). [Μετάφραση - Σύνοψη & παρατ. Ν. Χαραλαμπίδου] σ. 536.

Η εφαρμογή της Συνθήκης για τον Χάρτη Ενέργειας. Οι εταιρείες Yukos Universal κατά Ρωσίας (PCA Case No. AA 227). [Μετάφραση - Σύνοψη & παρατ. Ν. Χαραλαμπίδου] σ. 544.

ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ

Κατάσχεση ακίνητης ιδιοκτησίας κατά την ιταλική νομοθεσία ως διοικητική ποινή για παράνομη οικοδομική δραστηριότητα επί αυτής. Υπόθεση G.I.E.M. S.R.L. και λοιποί κατά Ιταλίας (Αρ. προσφ. 1828/06 και 2 ακόμα κατά το παράρτημα), απόφαση της 28ης Ιουνίου 2018 (Τμήμα Μείζονος Συνθέσεως) [μετάφραση - σύνοψη Κ. Παπαδοπούλου] σ. 534.

ΚΛΙΜΑ - ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Τον Απρίλιο του 2008 επιβλήθηκε στην Ελλάδα από την αρμόδια επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών ποινή απαγόρευσης συμμετοχής, μέχρι νεωτέρας, στους ευέλικτους μηχανισμούς του Πρωτοκόλλου του Κιότο για την αδυναμία της να εξασφαλίσει την λειτουργία ενός αξιόπιστου μηχανισμού μέτρησης και παρακολούθησης των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η αδυναμία εφαρμογής του διεθνούς ρυθμιστικού πλαισίου για την κλιματική αλλαγή είχε επίσης ως συνέπεια την έναρξη προδικαστικής διαδικασίας σε βάρος της Ελλάδας από την Κομισιόν για παραβίαση και της Κοινοτικής νομοθεσίας. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα αποτέλεσε την πρώτη αναπτυγμένη χώρα που κατονομάστηκε διεθνώς για ανεπάρκεια του εγχώριου συστήματος καταγραφής των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Η εν λόγω ποινή εξέθεσε τη χώρα μας σε παγκόσμιο επίπεδο και σχολιάστηκε εκτενώς από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Στο εσωτερικό, τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης, τα πολιτικά κόμματα καθώς και οι περιβαλλοντικές οργανώσεις επεσήμαναν την αδυναμία της τότε κυβερνήσεως να ανταποκριθεί στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Η τότε κυβέρνηση απέδωσε την αποβολή της χώρας από τους ευέλικτους μηχανισμούς του Πρωτοκόλλου του Κιότο σε λανθασμένους υπολογισμούς επί προηγούμενων κυβερνήσεων στις απογραφές των εκπομπών περασμένων ετών. Ως φυσικό επακόλουθο, η επίρριψη ευθυνών εκατέρωθεν προκάλεσε σύγχυση στην κοινή γνώμη όσον αφορά τις πραγματικές αιτίες πίσω από την αδυναμία της Ελλάδας να εκπληρώσει τις κλιματικές υποχρεώσεις της. Η παρούσα μελέτη προσδοκά να φωτίσει τις πτυχές αυτής της υπόθεσης και να διερευνήσει τους λόγους για τους οποίους επήλθε το 2008 η αποβολή της χώρας από τους ευέλικτους μηχανισμούς του Πρωτοκόλλου του Κιότο, Μελέτες, Στ. Αφιώνης, σελ. 407.

ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Αυθαίρετη απόληψη αμμοχάλικου. Κοινόχρηστα πράγματα. Οι κοίτες και οι όχθες ποταμών, ανήκουν στη δημόσια κτήση και προορίζονται για την άμεση εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού, ο οποίος συνίσταται στη διατήρηση του κοινοχρήστου χαρακτήρα τους, η δε διαχείρισή τους, αντιδιαστελλόμενη προς τη διαχείριση της ιδιωτικής περιουσίας του Δημοσίου, διενεργείται κατ’ ενάσκηση δημόσιας εξουσίας. Περαιτέρω από τις ανωτέρω διατάξεις του Α.Κ. και του AN 1219/1938, ερμηνευόμενες εν όψει και του άρθρου 24 του Συντάγματος, συνάγεται ότι η παραχώρηση από το Δημόσιο ή άλλο ΝΠΔΔ ιδιαίτερων δικαιωμάτων επί κοινοχρήστων πραγμάτων στο πλαίσιο της διαχειρίσεώς των, όπως η παραχώρηση σε ιδιώτη δικαιώματος αμμοληψίας σε ποταμό, είναι δυνατόν να γίνει, κατ’ επιλογή του νομοθέτη, είτε με μονομερή διοικητική πράξη, είτε με σύναψη συμβάσεως με φυσικό πρόσωπο ή ΝΠΙΔ, η οποία, ως αφορώσα κοινόχρηστο πράγμα, είναι διοικητική και για τη σύναψη της οποίας πρέπει να τηρούνται οι διατάξεις που διέπουν τη σύναψη των εν λόγω συμβάσεων και η νομοθεσία περί προστασίας του περιβάλλοντος. Η διαφορά που δημιουργείται από την έκδοση μονομερών διοικητικών πράξεων που αφορούν την παραχώρηση των ως άνω δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα αμμοληψίας και ο καθορισμός του τιμήματος, εφ’ όσον δεν έχει υπαχθεί στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, υπόκειται στον ακυρωτικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας. ΣτΕ 97/2018 Τμ. Ε΄ επταμ. [παρατ. Στ. Μπισχινιώτη] σ. 502.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ

Η παρούσα μελέτη υπό τον τίτλο «Η εφαρμογή της Συνθήκης του Άαρχους στην Ελληνική Έννομη Τάξη» εκπονήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικής ομάδας της ELSA Athens, την ακαδημαϊκή επίβλεψη της οποίας είχε ο κ. Γεώργιος Δελλής Καθηγητής Δημοσίου Δικαίου ΕΚΠΑ. Αποτελούσε δράση, που έλαβε χώρα αρχικά στο πλαίσιο διμερούς συνεργασίας της ELSA Athens με την ELSA Lille με σκοπό τη δημιουργία μιας συγκριτικής μελέτης μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας. Η συνεργασία αυτή, αν και κατά το μέρος που αφορούσε την ELSA Lille δεν ευοδώθηκε, εντούτοις είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μίας μελέτης στην αγγλική γλώσσα σχετικά με την εφαρμογή της Συνθήκης του Άαρχους στην Ελληνική Έννομη Τάξη από την αντίστοιχη ελληνική ερευνητική ομάδα. Η παρούσα δημοσίευση αποτελεί απόδοση της εν λόγω μελέτης στην ελληνική γλώσσα. Διαρθρώνεται σε τρεις επιμέρους ενότητες, σύμφωνα με τους τρεις πυλώνες της Συνθήκης του Άαρχους. Τα αποτελέσματα της Έρευνας παρουσιαστήκαν σε σχετική διημερίδα της ELSA Athens υπό τον τίτλο «Η εφαρμογή της Συνθήκης του Άαρχους στην Ελληνική Έννομή Τάξη», που έλαβε χώρα στις εγκαταστάσεις του European Public Law Organisation (EPLO) στις 19-20 Μαΐου 2017, στην οποία συμμετείχαν διαπρεπείς εκπρόσωποι του ακαδημαϊκού και του δικαστικού χώρου ως ομιλητές. Ακολουθούν σε κάθε ενότητα ορισμένα από τα Σχόλια και Περιλήψεις από τις Εισηγήσεις των Ομιλητών της Διημερίδας αυτής, Αφιέρωμα, Χριστίνα Μήτση, Δέσποινα Κώτση, Δήμητρα Αναγνωστοπούλου, Μυρτώ Αρχοντάκη, Ελευθερία Ασημακοπούλου, Ευαγγελία Γιαννοπούλου, Σοφία Καμπέρου, Μαρία Μάρκου, Αλεξάνδρα Παλαιοκρασσά, Γεώργιος Τράντας, Αικατερίνη Ν. Ηλιάδου, Ανδρέας Δ. Παπαπετρόπουλος, Αιμιλία Λιάσκα, Ευγενία Δακορώνια, σελ. 413.

ΠΟΙΝΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Τα τελευταία χρόνια, έχει αναπτυχθεί το ενδιαφέρον περί την πράσινη εγκληματολογία (green criminology). Στην Ελλάδα, όμως της βαθειάς οικονομικής ύφεσης, η πράσινη εγκληματολογία, δεν εξελίσσεται ως όφειλε. Η λίστα των περιβαλλοντικών βλαβών που καλούμαστε να θεραπεύσουμε, αυξάνεται με τάχιστους ρυθμούς, λόγω της ηθελημένης ή μη αδράνειας μας. Στο παρόν άρθρο, επιχειρείται μια θεωρητική προσέγγιση της πράσινης εγκληματολογίας μέσα από αρθρογραφίες ξένων εγκληματολόγων και μια ενδεικτική προβολή των ήδη συσσωρευμένων βλαβών του περιβάλλοντος (ανθρώπινη ζωή- μη ανθρώπινη ζωή -οικοσύστημα), Μελέτες, Ε. Γάκη, σελ. 384.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Διατηρητέα - Προστασία της ιδιοκτησίας – Αποζημίωση θιγόμενου ιδιοκτήτη. Αποχαρακτηρισμός ακινήτου χαρακτηρισμένου ως διατηρητέου. Οι περιορισμοί αυτοί, που ρυθμίζονται αποκλειστικά από το άρθρο 24 του Συντάγματος, μπορεί να έχουν ευρύτερο περιεχόμενο από τους γενικούς περιορισμούς της ιδιοκτησίας που επιτρέπει το άρθρο 17 του Συντάγματος στη διαμόρφωση του περιεχομένου της σχετικής εξουσίας του νομοθέτη. Δεν μπορεί όμως να εκτείνονται σε τρόπο που να θίγουν το ελάχιστο ανεκτό όριο των εξουσιών της ιδιοκτησίας, όπως διαμορφώνεται εν όψει του σκοπού του άρθρου 24 του Συντάγματος και της φύσης του προστατευόμενου αγαθού. Τότε δημιουργείται, κατά την παράγραφο 6 του άρθρου αυτού, υποχρέωση αποζημίωσης του θιγόμενου ιδιοκτήτη που θα καθορίσουν τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια. Σε κάθε περίπτωση επέμβασης στην περιουσία ενός προσώπου, πρέπει να εξασφαλίζεται δίκαιη ισορροπία μεταξύ των απαιτήσεων του γενικού συμφέροντος του κοινωνικού συνόλου και των απαιτήσεων για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων του προσώπου. Για τη στάθμιση αυτή λαμβάνεται υπ’ όψιν, μεταξύ άλλων κριτηρίων, και η αναγνώριση δικαιώματος αποζημίωσης του θιγομένου. Ανεξαρτήτως αν ο χαρακτηρισμός κτίσματος ως διατηρητέου και ο παράλληλος καθορισμός συγκεκριμένης χρήσης του θα συνιστούσαν, άνευ ετέρου, υπέρμετρο και δυσανάλογο περιορισμό της ιδιοκτησίας, πάντως, δεν συντρέχει, εν προκειμένω, περίπτωση ουσιώδους περιορισμού του ελάχιστου ανεκτού ορίου των εξουσιών της ιδιοκτησίας των αιτούντων, εφόσον αυτή δύναται να αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης σύμφωνα με το καθεστώς χρήσεων του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου της περιοχής. ΣτΕ 1366/2018 Τμ. Ε΄ [παρατ. Κ. Παπαδοπούλου] σ. 509.

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ερμηνεία και έκταση εφαρμογής όρου σύμβασης. Άδεια αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και παραλίας. Από τις διατάξεις των άρθρων 967 και 970 του ΑΚ και τις προαναφερθείσες διατάξεις του Ν 4171/1961, ερμηνευόμενες εν όψει και του άρθρου 24 του Συντάγματος, συνάγεται ότι η παραχώρηση εκ μέρους του Δημοσίου ή άλλου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου ιδιαίτερων δικαιωμάτων επί κοινοχρήστων πραγμάτων στο πλαίσιο της διαχείρισής τους, και, ειδικότερα, η παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης αιγιαλού, παραλίας ή θαλάσσιου χώρου σε ιδιώτη, είναι δυνατόν να γίνει, κατ’ επιλογή του νομοθέτη, είτε με μονομερή διοικητική πράξη είτε με σύναψη σύμβασης με φυσικό πρόσωπο ή με νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου (πρβλ. ΣτΕ Ολ 2560/2015, Ολ 891-895/2008, 2985, 4314/2005). Η σύμβαση στην περίπτωση αυτή, αφορώσα κοινόχρηστο πράγμα, έχει τον χαρακτήρα διοικητικής σύμβασης, για τη σύναψή της δε πρέπει να τηρηθεί η διαδικασία που προβλέπεται από τη διέπουσα την παραχώρηση των ιδιαιτέρων αυτών δικαιωμάτων νομοθεσία, καθώς και να πληρούνται οι θεσπιζόμενες από τη νομοθεσία αυτή και τη νομοθεσία περί προστασίας του περιβάλλοντος προϋποθέσεις (πρβλ. ΣτΕ Ολ 2560/2015). Γεννάται διοικητική διαφορά ουσίας και στην περίπτωση που ο αντισυμβαλλόμενος της Διοίκησης εγείρει αμφισβήτηση περί τη νομιμότητα της ρητής ή συναγόμενης πράξης, με την οποία εκδηλώνεται άρνηση συμμόρφωσης σε συμβατικό όρο, έστω κι αν αυτός έχει καταστεί διάταξη νόμου (πρβλ. ΣτΕ 880/2016 επταμ. σκ. 6). Είναι, περαιτέρω, νομικά αδιάφορο αν η άρνηση της Διοίκησης γίνεται κατ’ επίκληση διατάξεων της σχετικής με την παραχώρηση ή και της λοιπής νομοθεσίας, δεδομένου ότι η άρνηση αυτή ισοδυναμεί με μονομερή τροποποίηση συμβατικού όρου. Η επίδικη διαφορά στο σύνολό της αφορά την ερμηνεία και την έκταση εφαρμογής του ρηθέντος όρου της Σύμβασης και συνεπώς η επίλυση της διαφοράς αυτής δεν ανήκει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αλλά στο αρμόδιο Διοικητικό Εφετείο. ΣτΕ 1601/2018 Τμ. Ε΄ [παρατ. Στ. Τσεβάς] σ. 515.

Στην σημερινή εποχή της κρίσης στην Ελλάδα όλοι ονειρευόμαστε επενδύσεις που δεν έρχονται και ανάπτυξη που τόσο μας λείπει. Όμως, ακόμη και αν γυρίσει ο τροχός και ξαναγίνουμε πόλος έλξης, μήπως πέσουμε πάλι, θα αναρωτηθούν μερικοί, στο εμπόδιο που λέγεται Συμβούλιο της Επικρατείας; Γιατί, παλαιότερα, τότε που γίνονταν επενδύσεις, άκουγε κανείς αρκετά συχνά ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε το Α σχέδιο μεγάλης επένδυσης ή το Β σχέδιο ίδρυσης μιας μεγάλης βιομηχανίας. Συχνά, πολύ συχνά, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος. Και το ερώτημα που ανέκυπτε ήταν: Μήπως τελικά το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο με την νομολογία του αποτελεί φρένο στην ανάπτυξη της Χώρας; Σε αυτό το ερώτημα θα προσπαθήσω να απαντήσω παρόλο που, ίσως, για πολλούς, ως πρώην μέλος του Δικαστηρίου, δεν είμαι ο κατάλληλος να εκφέρω αμερόληπτη κρίση, Μελέτες, Φ. Αρναούτογλου, σελ. 369.

Στο άρθρο αυτό δίνονται οι έννοιες του οικοσυστήματος, της γεωποικιλότητας και βιοποικιλότητας, των γεωτόπων και του γήινου μεγασυστήματος. Γίνεται προσπάθεια κατανόησης της διαχρονικής μεταβολής των γήινων συστημάτων και γεωμορφών, που παράγουν τη μεγάλη γεωποικιλότητα και ως συνέπεια αυτής ο πλανήτης μας εμφανίζει την καταπληκτική του βιοποικιλότητα. Επίσης προβάλλεται η ολιστική αντίληψη για το σύνολο των διεργασιών της Γαίας-Γης, από τον πυρήνα, τον μανδύα, τον φλοιό, την ατμόσφαιρα-υδρόσφαιρα και τη βιόσφαιρα της, που συγκροτούν ένα άρρηκτα δομημένο γεωβιοσύνολο, με τις αλληλεξαρτήσεις και αλληλοεπιδράσεις των μερών του, ως ζωντανός πλανήτης, Μελέτες, Σπ. Παυλίδης, σελ. 374.

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ

Διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας. Υπόθεση C-461/17, απόφ. της 7ης Νοεμβρίου 2018, Brian Holohan κλπ κατά An Bord Pleanála (προδικαστική παραπομπή), σελ. 531.

Συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-293/16 και C-294/2016, απόφ. της 7ης Νοεμβρίου 2018, Coöperatie Mobilisation for the Environment UA κ.λπ. κατά College van gedeputeerde staten van Limburg κ.λπ., (προδικαστική παραπομπή), σελ. 531.

Εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων στο περιβάλλον. Υπόθεση C-167/17, απόφ. της 17ης Οκτωβρίου 2018, Volkmar Klohn κατά An Bord Pleanála, (προδικαστική παραπομπή), σελ. 533.

Προώθηση της χρήσεως ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Υπόθεση C-242/17, απόφ. της 4ης Οκτωβρίου 2018, Legatoria Editoriale Giovanni Olivotto (L.E.G.O.) SpA κατά Gestore dei servizi energetici (GSE) SpA, (προδικαστική παραπομπή), σελ. 532.